Toverberg nr. 82 - Herfstnummer 2026

Voorwoord

Beste lezer,

Wat ben ik blij dat u dit leest! Dat betekent immers dat u deze helse zomer heeft overleefd, wat helaas niet van iedereen kan gezegd worden.

Veel tastbaarder kan het woord ‘hels’ niet meer worden dan in de onmetelijke inferno’s die vele dappere brandweerlieden over het hele continent – ons kleine landje incluis – moesten bekampen. Ik hoop dat u deelt in mijn bewondering voor en dank aan de vele mannen en vrouwen die hun leven letterlijk op het spel hebben gezet. Een schril contrast met onze politici, die ondanks decennia aan waarschuwingen liever lekker bleven ‘chillen’ aan hun luxueuze zwembaden dan doortastende maatregelen te nemen om deze en toekomstige rampen te voorkomen. Benieuwd of ze intussen zijn gaan beseffen dat de klimaatverandering geen paniekerige stemmingmakerij van linkse geitenwollensokken is, maar bittere ernst.

Bittere ernst zijn ook de helaas nog steeds voortdurende conflicten, brandhaarden van een andere soort, die net zo goed het gevolg zijn van politiek falen. Zoals een sigarettenpeuk een bosbrand kan ontketenen, volstaat een klein detail soms om een oorlog te doen ontbranden. Dat las Marie-Claire Devos samen met De leesgroep. En dan volstaat het woord ‘hels’ niet meer, zelfs ‘apocalyptisch’ klinkt nog te zacht. Zacht als het Tapijt van de Apocalyps dat desondanks bij Patrick De Wulf diepe Impressies naliet.

Maar waar vinden we mensen die dit soort branden kunnen blussen? Misschien bij Toni Morrison, die de rassenkwestie onderwerpt aan een experiment in Nob(e)lesse oblige? Of hebben we Jón Kalman Stefansson nodig om ons te leren door- en nadenken? Bart Madou heeft zijn meeslepende roman alvast Gelezen en goedgekeurd.

Eerlijk: ik heb geen idee. Zolang mensen zich laten drijven door angst, is er weinig hoop. En angst zit nu eenmaal ingebakken in de menselijke genen. In de eeuwenoude Roman van Moriaen waren de mensen al bang voor die grote, zwarte man. Daar hoefde hij geen Canonschot voor te lossen. Angst is ook een van de centrale thema’s in de Aantekeningen van Malte Laurids Brigge, leert Bart ons in R.M.R. En angst maakt mensen een makkelijke prooi voor populisme. Dat is dan weer een van de thema’s die dit najaar Te Beleven zijn. We rekenen op alweer enkele boeiende lezingen.

Helaas bevestigen uitzonderingen de regel: naar ik hoor van wie het heeft Beleefd verliep de lezing rond Paustovski in mineur. Maar niet getreurd: dat maken we hier zeker goed met een uiterst boeiend artikel over deze auteur door wijlen Hans Vanhulle in Ontstoft.

Gelukkig is er nog dat éne wat zeden verzacht en mensen kan samenbrengen over hun verschillen en geschillen heen: de kunst. De kunst in al haar facetten: van abstract verticalisme bij de schilder Peyre in Johan Debruynes Waarheid en herinnering, over een festival van klassieke muziek in Bart’s Crescendo tot odes aan schrijvers en schrijfsters in de Poëzie van Gerda De Mey en Willem M. Roggeman. En voor wie nog wat meer leestips wil, is er de oplossing van onze (blijkbaar alweer te moeilijke) crypto.

En nu maar hopen op een milde herfst …

Veel leesplezier!

Els Vermeir

TOVERBERG
voorwoord

Deze pagina werd laatst bijgewerkt op 26/09/2026 17:39:12.